Voorbij CMYK: digitale print krijgt reliëf, beweging en extra kleur
Vernis, wit, neoninkt en geprinte reliëflagen bieden grootformaatdrukkers mogelijkheden die verder gaan dan een vlak beeld. Op de vakbeurs Sign2Com liet Wim Vandendriessche, general manager van swissQprint Benelux, aan de hand van printsamples zien hoe zulke technieken kunnen worden ingezet voor onder meer displays, verpakkingen en interieurtoepassingen. Hij wees ook op een beperking: niet elk effect is geschikt voor buitengebruik.
Vandendriessche gebruikte tijdens zijn uiteenzetting geen slides. Hij liet de bezoekers de voorbeelden van dichtbij bekijken en, waar het om reliëf ging, ook voelen. Zijn uitgangspunt was dat digitale print meer kan bieden dan een CMYK-afbeelding op een plaat. De extra waarde zit volgens hem in de combinatie van ontwerp, materiaalkeuze en de mogelijkheden van de printer.
Een toegankelijke toepassing is selectief vernis. Daarmee kunnen glanzende, halfmatte en matte delen binnen één beeld worden afgewisseld. Op folie met een zandstraaleffect kan vernis plaatselijk voor transparantie zorgen, terwijl een dikkere vernislaag op een kunstreproductie de indruk van penseelstreken versterkt. Zulke effecten kunnen ook worden toegepast op interieurpanelen, displays en verpakkingen.
Beweging door de kijkhoek
Voor beelden die lijken te bewegen, toonde Vandendriessche twee verschillende technieken. Bij lenticulair printen wordt een afbeelding nauwkeurig uitgelijnd met de lenzen in een speciaal kunststofmateriaal. Die positionering luistert nauw: een kleine afwijking kan het effect verstoren.
Bij Droptix worden de lensstructuren met de printer zelf opgebouwd. Software berekent waar de afzonderlijke lenzen moeten komen. Wanneer de toeschouwer zich verplaatst, verandert het beeld dat hij ziet. Vandendriessche liet ook voorbeelden zien waarbij geprinte structuren op een gewone plaat vanuit verschillende kijkhoeken een andere kleur tonen. De technische uitvoering verschilt per effect, maar telkens is de afstemming tussen beeld en structuur bepalend voor het resultaat.
Print die je kunt voelen
Door inkt en vernis in meerdere lagen op te bouwen, ontstaat een voelbaar oppervlak. Vandendriessche toonde onder meer een reproductie van een gescand historisch tapijt en een print waarin de structuur van leder digitaal was verwerkt. Een 3D-scan levert daarbij de informatie over het oppervlak; het bestand wordt vervolgens in lagen voorbereid voor de printer.
Ook braille kwam aan bod als mogelijke toepassing van opgebouwd reliëf. Vandendriessche demonstreerde hoe afzonderlijke punten met inkt kunnen worden opgebouwd en met vernis afgewerkt. Voor functionele bewegwijzering blijft uiteraard van belang dat de geproduceerde punten aan de toepasselijke eisen voor afmetingen en leesbaarheid voldoen.
Een ander voorbeeld was een glas-in-loodeffect op plexiglas. De lijnen en kleurvlakken waren geprint. Volgens Vandendriessche vraagt een overtuigende reproductie van een bestaand raam wel extra werk aan de scan en het bestand.
Wit, neon en meerlaagse print
Witte inkt dient vaak als onderlaag om kleuren op een donkere of transparante drager zichtbaar te maken, maar kan ook zelf het beeld vormen. Vandendriessche liet daarnaast zien hoe een extra oranje inkt de kleurkracht van bepaalde ontwerpen kan verhogen. Voor verpakkingen op een metallische ondergrond kan juist de combinatie van transparante inkt, wit en vernis interessante effecten opleveren.
Neonroze en neongeel leveren opvallende kleuren op die onder blacklight extra oplichten. Vandendriessche ziet daarvoor vooral toepassingen in interieurs, horeca en evenementen. Tijdens de vragenronde maakte hij duidelijk dat de lichtechtheid van deze neoninkten buiten beperkt is. Bij een eigen proef in direct zonlicht zag hij na enkele dagen al een zichtbaar verschil. Voor langdurige buitentoepassingen zijn ze volgens hem dan ook geen geschikte keuze.
De uiteenlopende voorbeelden hadden één gemeenschappelijke noemer. Het bijzondere effect ontstaat niet door de printer alleen, maar door de juiste combinatie van bestand, inkt, drager en afwerking. Voor printbedrijven ligt daar volgens Vandendriessche een kans om toepassingen te ontwikkelen waarvoor klanten meer waarde zien dan in een standaardprint.
